ویکی رضوی

تجربیات،آموزش ها، مطالب جالب، دل نوشته ها و کلی مطالب جالب از عبداله رضوی

ویکی رضوی

تجربیات،آموزش ها، مطالب جالب، دل نوشته ها و کلی مطالب جالب از عبداله رضوی

خوش آمدید ..... لطفاً در صورت کپی برداری، منبع و آدرس این وبلاگ ذکر شود ..... تمامی پست های زیر شاخه "بهترین ها" همواره آپدیت خواهند شد ..... در وبلاگ "ویکی رضوی" سعی شده بهترین مطالب پست بشه و حدالعمکان از کپی برداری های معمول خودداری بشه
فا تولز - ابزار رایگان وبمسترساخت حرفه ای کد متن متحرک
طبقه بندی موضوعی
آخرین نظرات
  • ۱۵ آذر ۹۷، ۱۱:۳۳ - مهسا جون
    امروز

آخرین مطالب

۵ مطلب با موضوع «پزشکی» ثبت شده است

brain1


مَغْز یکی از حسّاس‌ترین و پیچیده‌ترین اعضای بدن در همه مهره داران و بیشتر بی‌مهرگان است که در برخی گونه‌ها ۲ درصد از وزن بدن جان‌دار را تشکیل می‌دهد. در انسان تا بیش از ۳۰ درصد کالری (انرژی) روزانه را مصرف می‌کند و بیشتر انرژی خود را از کربوهیدرات‌ها (گلوکز خون) جذب می‌کند و این سوخت را سریع می‌سوزاند حتّی زمانیکه شخص در خواب است، مغز بیشتر از هر عضوی از بدن اکسیژن مصرف می‌کند. به نارسایی مغزی اسکم مغزی می‌گویند.
مغز شامل نیمکره‌های مخ، مخچه و ساقه مغز است. بیشتر حجم مغز را نیمکره‌های مخ تشکیل می‌دهند. نیمکره‌های مخ باعث می‌شوند تا انسان بتواند فکر کند و حرف بزند و مسائل را حل کنند.
نیمکره چپ فعالیت‌های نیمه راست بدن و نیمکره راست فعالیت‌های نیمه چپ بدن را کنترل می‌کند. اما آن‌ها همکاری هم دارند مثلاً در موقع نگاه کردن.
هر دو نیم کره به طور همزمان از همه بدن اطلاعات را دریافت و پردازش می کنند.هر نیم کره کار های مخصوص به خود را نیز دارد.مثلا نیم کره چپ به توانایی استدلال و ریاضیات و نیم کره راست مخ در مهارت های هنری تخصص یافته است مخچه هم مرکز برخی تعادل بدن است و با ورزش‌های مانند ژیمناستیک و بند بازی تقویت می‌شود.
بخش دیگر مغز ساقه مغز است که واصل مخ و مخچه به نخاع است. ساقه مغز شامل سه بخش است: مغز میانی و پل مغزی و بصل النخاع. بصل النخاع در بالای نخاع است و مرکز فعالیت‌های غیرارادی بدن است و برای همین مشهور به گره حیات است. مخ شامل لوب‌های مختلفی است:

  1. لوب آهیانه
  2. لوب پیشانی
  3. لوب گیجگاهی
  4. لوب پس سری

که در هر یک از این لوب‌ها حواس مختلفی وجود دارد برای مثال لوب پیشانی: حس بویایی؛ لوب پس سری: حس بینایی؛ لوب گیجگاهی: حس شنوایی؛ لوب آهیانه: مرکز حواس پیکری مانند لامسه. همچنین مغز دارای دستگاه لیمبیک هست.

مغز در همهٔ مهره‌داران و بیشتر بی‌مهرگان مرکز دستگاه عصبی است. تنها شماری از بی مهرگان مانند اسفنج دریایی، عروس دریایی، آب‌دزدک دریایی بالغ و ستاره دریایی مغز ندارند، هرچند دارای بافت عصبی پراکنده‌ای هستند. مغز در سر و معمولاً نزدیک اندام‌های حسی نخستین مانند بینایی، بویایی، چشایی و شنوایی قرار دارد. مغز مهره داران پیچیده‌ترین اندام بدنشان است.

از دید فیزیولوژی و تکاملی زیستی، کار مغز کنترل متمرکز بر روی سایر اندام‌های بدن است. مغز با تولید الگوهای فعالیت ماهیچه‌ها یا با هدایت مواد شیمیایی تراوشی که هورمون نام دارند، بدن را کنترل می‌کند. این کنترل متمرکز سبب پاسخ سریع و هماهنگ به تغییرات محیط می‌شود. برخی انواع پایه‌ای از پاسخ مانند بازتاب یا رفلکس عصبی می‌تواند توسط طناب نخاعی یا گره‌ها ایجاد شود، اما کنترل پیچیده و هدفمند بر رفتارها بر پایهٔ حس‌های ورودی پیچیده نیازمند توانایی یکپارچه‌سازی اطلاعات یک مغز متمرکز است.

بتازگی محققان دانشگاه نورت وسترن در آمریکا درحین مطالعه اثرات یک داروی ضد افسردگی بر روی موش‌ها به این نتیجه رسیدند که عملکرد مغزهای دو جنس نر و ماده در سطح مولکولی متفاوت است. دراین مطالعه یک تفاوت شیمیایی در میان مغزهای نر و ماده کشف شد و محققان دریافتند که این اختلاف در سطح مولکولی و در تعامل میان مولکول‌های ERalpha and mGluR1 است.

از نظر فلسفی نیز آنچه که مغز را متمایز از بقیه اندام‌ها می‌کند، ایجاد ارتباط فیزیکی بین بدن و ذهن است. امروزه دانسته‌های دقیقی در مورد کار هریک از سلول‌های مغز وجود دارد اما درک همکاری همزمان و روش عمل میلیون‌ها سلول مغزی با هم هنوز نیاز به پژوهش دارد.

نمونه واقعی مغز یک انسان

نمونه واقعی مغز یک انسان


کالبد شناسی

شکل و اندازه مغز در جانوران مختلف بسیار گوناگون و یافتن ویژگی‌های یکسان در آن‌ها نیز دشوار است. با این حال، تعدادی از اصول معماری مغزی در طیف گسترده‌ای از گونه‌ها به شکل برابر وجود دارد و حتی برخی از جنبه‌های ساختاری مغز تقریباً در تمام طیف‌های گونه‌های جانوری مشترک می‌باشد. شاید بهترین راه برای مطالعه مغز، روش مشاهده مستقیم باشد، هرچند امروزه بسیاری تکنیک‌های نوین نیز به خدمت گرفته می‌شود. از آنجاکه بافت مغز، بافتی نرم است در ابتدا باید درون الکل و ماده فیکساتور یا ثبات قرار گیرد و پس از آماده شدن بافت، می‌توان آن را به برش‌های عرضی برای مشاهده آماده نمود. در اولین نگاه می‌توان دو لایه جدا از هم را مشاهده نمود. بافتی تیره که با نام ماده خاکستری شناخته می‌شود و نیز بافتی با رنگ روشن که به آن ماده سفید می‌گویند. اطلاعات بیشتر را می‌توان توسط رنگ‌آمیزی برش‌هایی از بافت مغز با انواع مختلف مواد شیمیایی به دست آورده و با میکروسکوپ قادر به مشاهده محل‌های اتصال درونی در ریزساختارهای مغزی خواهیم بود.

Skull and brain normal human


ساختار

مغز مهم‌ترین بخش دستگاه عصبی مرکزی است و در تمامی جانداران از یاخته عصبی یا نورون و یاخته گلیال یا نوروگلیا تشکیل شده‌است. سلول‌های گلیال انواع گوناگونی داشته و انجام تعدادی از عملکردهای مهم ازجمله پشتیبانی ساختاری، پشتیبانی متابولیک یا سوخت‌وساز یاخته، عایق و همچنین هدایت را به عهده دارند. نورون‌ها، اما، معمولاً مهم‌ترین یاخته‌های در مغز انگاشته می‌شوند. ویژگی یگانه یاختهٔ عصبی در ایجاد و انتقال پیام به دورترین نقاط بدن است.

در انسان از بخش‌های مختلفی مانند مخ، تالاموس، هیپوتالاموس، پل مغزی، بطنهای مغز، ساقه مغز، بادامه مغز، عقده‌های قاعده‌ای تشکیل شده‌است.

Sobo


سیستم بطنی

درون مغز چهار بطن وجود دارد که به نام‌های بطن چپ، بطن راست (هردو جانبی) و بطن‌های سوم و چهارم شناخته می‌شوند.

دو بطن راست و چپ از راه سوراخ بین بطنی (به انگلیسی: Monro foramen) به داخل بطن سوم مرتبط بوده و بطن‌های سوم و چهارم هم توسط مجرای سیلویوس (به انگلیسی: Aqueduct of Sylvius) به هم راه دارند.


خون رسانی مغزی

شاخه قوس آئورت با انشعابات خود به شریان کاروتید مشترک چپ تقسیم شده و انشعاب دیگری از آن به نام شریان کاروتید مشترک داخلی (شریان تغذیه کننده مغز) ایجاد می‌شود که تبدیل به سه شاخه اصلی: شریان افتالمیک _ شریان مغزی میانی _ شریان مغزی قدامی می‌شود. شریان مغزی میانی مهم‌ترین شریان تغذیه کننده نیمکره‌های مخ می‌باشد و در سطح خارجی نیمکره‌های مخ پخش می‌گردد. شاخه‌هایی از این شریان به قسمت‌های عمقی مخ و از آن جمله کپسول داخلی رفته و شریان هموراژی مغزی را تشکیل می‌دهد که انسداد یا پارگی آن باعث سکته مغزی (بر اثر خونریزی مغزی) می‌شود. شریان مغزی قدامی نیز قسمت‌های قدامی مغز را تغذیه می‌کند.

brain3


پیری زودرس مغز

برخی افراد با وجود سن بالا، از قدرت حافظه و تمرکز بالایی برخوردارند و بعضی دیگر به محض ورود به دهه ششم زندگی، به مرور با مشکلات حافظه مواجه می‌شوند. علاوه بر مسایل ژنتیکی، برخورداری از مغز سالم و قدرت تفکر تا پایان عمر، به ترک عادت‌های غلط مرتبط است.


عواملی که باعث پیری زودرس مغز می شوند

  1. رژیم غذایی پرچرب و پرکالری
  2. زندگی در مجاورت بزرگراه و خیابانهای شلوغ
  3. استرس مزمن
  4. کم خوابی
  5. نشستن طولانی مدت در طول روز
  6. تنبل کردن مغز
  7. دخانیات
  8. مواد مخدر
  9. الکل
brain2

آسیب شناسی

مغز نسبت به آسیب‌ها بسیار حساس است ونورونها نمی‌توانند بیش از پنج دقیقه در برابر ایسکمی مقاومت کنند. نورون‌ها در انسان بالغ قادر به تکثیر سلولی نیستند. جراحی مغز و اعصاب یک عمل فوق تخصصی جراحی است که با اعمال جراحی روی دستگاه عصبی بدن پاره‌ای از آسیب‌های مغز و اعصاب را می‌تواند بهبود بخشیده یا از ادامه روند آسیب جلوگیری نماید.

  • بیماری‌های التهابی در مغز: شامل مننژیت، آنسفالیت
  • بیماری‌های وابسته به خونرسانی مغز: شامل سکته مغزی، حمله ایسکمیک گذرا، خونریزی
  • هیپرتنسیون اندوکرانیک یا افزایش فشار داخل مغز
  • هیدروسفالی: در دو نوع ارتباطی و غیر مرتبط
  • انواع تومور مغزی
  • صرع و دمانس
  • پارکینسون و بیماری هانتینگتون

از بین رفتن بافت میلین، بیماری‌های مادرزادی و ضربه از دیگر آسیب‌های مختلف مغز هستند. غلاف میلین در اثر از بین رفتن نورون‌های پشتیبان تخریب می‌شوند (به دلیل آنکه یکی از کارهای نورون‌های پشتیبان ساختن غلاف میلین می‌باشد)

پژوهشگران دانشگاه پزشکی شیکاگو با بررسی عادت غذایی ۶۰۰۰ نفر دریافتند که آن دسته از افرادی که دچار مشکلات فراموشی و نظایر آن نیستند، در عادت غذایی خود غذاهای سرشار از ویتامین ای گنجانده‌اند. ویتامین ای، رادیکال‌های آزاد را که گمان می‌رود می‌توانند به سلول‌های مغز آسیب برسانند، مهار می‌کند.

مطالعات محققان کالج پزشکی جورجیا آمریکا نشان می‌دهد که غذای چرب، عملکرد سیناپس‌ها در هیپوکامپ مغز را مختل می‌کند و این عارضه سبب کاهش یاددید سطحی ===گیری و اختلال حافظه می‌شود. همچنین افرادی که رژیم غذایی ناسالمی دارند و به‌طور مستمر غذاهای پرچرب و پرکالری استفاده می‌کنند، هیپوکامپ کوچکتری دارند.

یکی از اندام‌های دستگاه عصبی است که به همراه نخاع بر فعالیت‌های بخش‌های مختلف بدن نظارت می‌کند و پس از تفسیر و پردازش اطلاعات در صورت نیاز پاسخ ایجاد می‌کند. مغز از دو بخش خاکستری (شامل جسم سلولی و رشته‌های فاقد میلین) و بخش سفید (شامل رشته‌های میلین دار) ساخته شده‌است که ضخامت بخش خاکستری کمتر و بخش خاکستری پیرامون بخش سفید قرار دارد. مغز خود شامل سه بخش: ۱. مخ ۲. مخچه ۳. ساقه مغز

عبداله رضوی

Abdominal pain in women

درد زیر شکم در زنان شایع تر از مردان است. در اغلب موارد، احساس گرفتگی زیر ناف، درد در ناحیه لگن و یا درد پایین کمر در چرخه قاعدگی برای زن ایجاد می شود. زنان همچنین بیشتر مستعد ابتلا به عفونت در مثانه، دستگاه ادراری و کلیه هستند. التهاب در این اندام ها می تواند منبع دیگری برای ایجاد درد زیر شکم در زنان باشد.

تشخیص علت دقیق درد زیر شکم در زنان غالبا دشوار است. منطقه شکمی در زنان دارای بیشترین اندام های تولید مثل است که ممکن است هر کدام از آن ها در طول دوره ماهیانه تحریک شده و درد ایجاد کنند. گاهی اوقات، درد می تواند به طور مستقیم در ناحیه زیر شکم رخ دهد و شدت آن نیز متغییر باشد. با این حال، اغلب درد هایی که از پشت کمر ناشی می شوند، سنگ کلیه را نشان می دهد.

در اغلب موارد، استفاده از کمپرس آب گرم می تواند به کاهش فشار داخل شکم کمک کرده و درد شکم را کمتر کند. حتی در مواردی که درد شکمی به مراقبت های پزشکی نیاز دارد، گرما می تواند باعث کاهش تحریک پذیری و تسکین علائم دردناک لگن و شکم شود.

در این مقاله مجله پیام سلامت، شما می توانید با بسیاری از علل درد زیر شکم در زنان آشنا شوید و راه های عملی خانگی را برای درمان درد در قسمت پایین شکم پیدا کنید.

علائم درد زیر شکم در زنان

برای پیدا کردن راه کار مناسب باید بدانید چه علائم دیگری می تواند همراه با این درد ظاهر شود.

اغلب موارد این نوع درد که ناشی از چرخه قاعدگی است، یک الگوی منظم را دنبال می کند. به عنوان مثال، در وسط چرخه قاعدگی و در طی تخمک گذاری، ممکن است گرفتگی خفیفی درست در زیر شکم را احساس کنید. این درد می تواند با خونریزی خفیف قبل از قاعدگی مرتبط باشد. درد در ناحیه تناسلی و ناحیه شکم نیز ممکن است قبل از دوره قاعدگی تشدید شود و در همان زمان علائم قبل از قاعدگی نیز وجود داشته باشد.

احساس درد در قسمت پایین شکم همراه با درد کمر، احساس سوزش هنگام ادرار کردن، ادراری که دارای رنگ ابری و بوی بد است، و تکرر ادرار می تواند علامت عفونت در سیستم ادراری باشد. گاهی اوقات درد شکمی می تواند با درد در قسمت های دیگر بدن همراه باشد، به عنوان مثال، سنگ های کلیوی می توانند درد شکمی یا درد کشاله ران را ایجاد کنند و همچنین باعث درد شدید سینه نیز شوند.

علل درد زیر شکم در زنان

تخمک گذاری دردناک

درد سمت چپ یا راست زیر شکم می تواند ناشی از تخمک گذاری دردناک باشد. بسیاری از زنان وقتی که بدنشان تخمک را آزاد می کنند، گرفتگی شکمی را درست ۱۲ الی ۱۴ روز مانده به شروع خونریز قاعدگی تجربه می کنند. تخمک گذاری دردناک که میتل اشمرز نیز نامیده می شود به دلیل تحریک حفره شکمی با خون ایجاد شده و درد خفیف تا شدید لگن در زنان را به وجود می آورد.

به گفته دکتر Frederick B Gaupp، تخمک گذاری دردناک سبب دردهای بین دوره ای می شود. شما ممکن است هر ماه این تجربه را داشته باشید. این درد بین چند ساعت تا ۳ روز ادامه دارد. دکتر Gaupp می گوید که درد شکم حتی می تواند به علت آپاندیسیت شدید نیز باشد. اگر درد بیش از ۳ روز طول بکشد، باید به این بیماری مشکوک شوید.

برای کاهش این درد بطری پلاستیکی را پر از آب گرم کنید و به مدت ۲۰ دقیقه روی محل درد نگه دارید.

سندرم پیش از قاعدگی (PMS)

یکی از علائم سندرم قبل از قاعدگی درد ناحیه کمر و شکم است. PMS همچنین می تواند باعث میل شدید به غذا، سردرد، نوسانات خلقی و نفخ همراه با گرفتگی شکمی شود.

دکتر سارا مارشا می گوید که شدت انقباض های قاعدگی می تواند از ماهی تا ماه دیگر متغیر باشد و استرس می تواند درد را بدتر کند. به همین دلیل توصیه می شود، تمام دردهای حس شده در دوره قاعدگی را به مدت چند ماه یادداشت کنید تا الگو های درد خود را بشناسید.

درمان های طبیعی بسیاری برای درمان علائم PMS وجود دارد. به عنوان مثال، مصرف روغن گل پامچال به کاهش علائم PMS کمک می کند. همچنین،  رژیم غذایی سالم، داشتن ورزش متعادل و متوسط و خواب کافی، می تواند به بدن شما در مدیریت نوسانات هورمونی کمک کند.

دل درد قاعدگی و درد در ناحیه شکم

در طول دوره نیز ممکن است درد زیر شکم به وجود بیاید. این درد در طول شب شدید شده و می تواند الگوی خواب را با تداخل مواجه کند.

دکتر تراسی جانسون می گوید که زنان مبتلا به درد شکمی در طول دوره می توانند درد بسیار شدیدی را تجربه کنند. آن ها احساس می کنند چیز سنگینی را روی شکمشان گذاشته اند. همراه با درد در شکم، قاعدگی می تواند باعث درد در ناحیه کمر و قسمت داخلی ران نیز شود. اگر درد شکم بسیار شدید باشد، ممکن است استفراغ و مدفوع شل نیز داشته باشید.

قرار دادن یک کمپرس گرم روی کمر یا زیر شکم یک راه عالی برای کمک به کاهش تحریکات رحم است. حمام با آب گرم و استفاده از بعضی از روغن های گیاهی نیز یک راه عالی برای شل شدن عضلات و کمک به کاهش دردهای قاعدگی است.

تخمدان پیچ خورده

درد ناگهانی در سمت چپ یا راست شکم ممکن است توسط تخمدان پیچ خورده ایجاد شود. تخمدان پیچ خورده در نتیجه بارداری، کیست تخمدان، و یا درمان هورمونی اتفاق می افتد.

به گفته دکتر ژن مک نایلی، استاد بالینی Center for Advanced Gynecology and Pelvic Health، تخمدان پیچ خورده معمولا باعث درد شدید در یک طرف شکم می شود. درد می تواند بسیار شدید و همراه با استفراغ باشد. به گفته دکتر مک نایلی، این عارضه همچنین می تواند باعث عفونت در حفره شکم که یکی دیگر از دلایل درد زیر شکم در زنان است شود. معمولا برای درمان این حالت از جراحی استفاده می شود.

کیست های تخمدان

درد شکمی در سمت راست یا سمت چپ لگن ممکن است ناشی از کیست های تخمدان باشد. کیست تخمدان به عنوان بخشی طبیعی از چرخه قاعدگی در نظر گرفته می شود و معمولا به صورت خود به خود ناپدید می شوند. با این حال، اگر این کیست هایی که با مایع پر شده است پاره شود، درد تخمدان در طرفی از شکم که کیست ها هستند، ایجاد می شود.

طبق نظر متخصصان مجله The Practitioner، کیست تخمدان می تواند در طول قاعدگی احساس فشار و ناراحتی در شکم ایجاد کند. این عارضه همچنین می تواند درد لگن را به وجود آورده که به ران ها نیز سرایت می کند. علاوه بر درد شکمی، بسیاری از زنان دچار تهوع، استفراغ و نفخ نیز می شوند.

علائم دیگر کیست تخمدان خونریزی غیر قابل انتظار واژینال است. حرکات دردناک روده، حساسیت پستان و گرفتگی عضلانی در طول دوره قاعدگی نیز از دیگر علائم این بیماری است.

فیبروئید رحم

فیبروئید های رحم توده هایی هستند که در رحم رشد می کنند و در زنان ۳۰ تا ۴۰ ساله بسیار رایج هستند. فیبرها به طور کلی خوش خیم هستند و می توانند در داخل، خارج یا در دیواره رحم ایجاد شوند.

طبق گفته پزشکان WebMD، بسته به اندازه و محل فیبروئیدها، علائم مختلفی از جمله موارد زیر نیز ایجاد می شود:

  • ناراحتی یا درد لگن
  • خونریزی شدید قاعدگی
  • لکه بینی قبل یا بعد از دوره قاعدگی
  • درد کمر
  • درد در شکم
  • نفخ
  • احساس فشار شکمی

آندومتریوز

اندومتریوز نیز می تواند دلیل درد زیر شکم در زنان باشد. اندومتریوز زمانی اتفاق می افتد که بافت اندومتری در اندام های دیگر سیستم تولید مثل زنان شکل می گیرد. رشد غیرطبیعی بافت می تواند باعث ایجاد درد در قسمت پایین شکم شده که به پشت کمر نیز گسترش می یابد.

به گفته دکتر ویلیام بلهد، آندومتریوز علت درد شدید و ناتوان کننده در شکم زنان است. این عارضه می تواند دلیلی برای احساس درد در طی اجابت مزاج یا در طول رابطه جنسی باشد. در بسیاری از موارد، درد ناشی از اندومتریوز ثابت است. احساس ناراحتی خفیف تا شدید معمولا در ناحیه لگن و پایین تز از آن احساس می شود.

دکتر Blahd معتقد است که اگر گرفتگی شکمی دارید که بیش از ۲ روز طول کشیده و در فعالیت های روزمره تان تأثیر گذاشته است بهتر است با متخصص زنان مشورت کنید.

بیماری التهابی لگن (PID)

یکی دیگر از علل درد زیر شکم در زنان ، بیماری التهابی لگنی (PID) است. عفونت های باکتریایی زیادی وجود دارند که می توانند باعث التهاب در اندام های تولید مثل زنان شده و موجب درد در شکم یا کمر شوند.

متخصصان مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری می گویند که PID باعث تغییر در ترشحات واژن و همراه شدن آن با بوی بد و احساس سوزش در هنگام ادرار می شود. همچنین ممکن است متوجه شوید که خونریزی بین دوره ای دارید. برای درمان بیماری التهابی لگنی باید به پزشک مراجعه کنید. زیرا ممکن است عوارض جدی آن بر روی باروری شما تأثیر بگذارد.

حاملگی خارج رحمی

درد شکم و درد در کشاله ران در زنان می تواند نشانه ای از حاملگی خارج رحمی باشد. حاملگی خارج رحمی زمانی اتفاق می افتد که جنین در لوله فالوپ رشد می کند. اگر بارداری خارج رحم به درستی تشخیص داده شود، بسته به پیشرفت جنین ممکن است فقط درد شکمی خفیف داشته باشد.

به گفته دکتر ماری هاردینگ، علائم حاملگی خارج رحمی معمولا بین ۴ تا ۱۰ هفته پس از تخمک گذاری رخ می دهد. این عارضه می تواند درد ناگهانی در زیر شکم ایجاد کند که به تدریج بدتر می شود. ممکن است خونریزی واژینال نیز داشته باشید. درد حاملگی خارج از رحم همچنین می تواند به تیغه شانه نیز سرایت کند.

اگر دچار درد شدید در یک طرف ناحیه شکمی هستید، احساس سرگیجه می کنید و خونریزی های واژینال دارید، بلافاصله باید با پزشک خود تماس بگیرید. حاملگی خارج از رحم می تواند کشنده باشد و به مراقبت های پزشکی نیاز دارد.

عفونت هایی که باعث درد زیر شکم در زنان می شوند

درد زیر شکم در زنان می تواند به علت عفونت هایی که بر کلیه ها، دستگاه ادراری یا مثانه تاثیر می گذارند نیز تجربه شوند. طبق گفته بسیاری از پزشکان، این عفونت ها به طور کلی بر زنان بیشتر از مردان تاثیر می گذارد.

عفونت کلیه

عفونت کلیه می تواند موجب درد زیر شکم در بسیاری از زنان شود. عفونت های کلیوی اغلب توسط باکتری هایی ایجاد می شود که از طریق دستگاه ادراری به کلیه ها می رسند. طبق گفته پزشکان کلینیک مایو، عفونت کلیه باعث درد شکمی می شود که ممکن است در کمر، پهلو و یا کشاله ران نیز احساس شود. همراه با درد ناشی از التهاب کلیه، ادرار نیز احتمالا ابری خواهد بود و زمان دفع درد ایجاد می کند. به علت فشار و التهاب در کلیه ها و دستگاه ادراری، تکرر ادرار نیز به وجود می آید.

مصرف آب زیاد یکی از راه های حفظ سلامت کلیه و دفع سموم از سیستم ادراری و درمان عفونت است. در عین حال، باید عادت هایی را که اثرات مضر روی کلیه دارند، کنار بگذارید.

سنگ کلیه

اگر چه سنگ کلیه عفونت نیست، اما باعث ایجاد درد شدید شکم در هنگام دفع ادرار می شود. سنگ های کلیوی سنگ های معدنی در کلیه هستند که بسته به اندازه ای که دارند شدت دردشان متفاوت است. سنگ کلیه نیز خطر ابتلا به عفونت کلیوی را افزایش می دهد. سنگ های کلیوی معمولا هنگامی که شروع به حرکت می کنند درد به وجود می آورند. درد های ناگهانی در شکم یا کشاله ران احساس می شوند.

یک راه برای متوقف کردن درد شکمی این است که سرکه سیب بخورید تا سنگ کلیه را از بین ببرید. سطح اسید سرکه سیب به دفع سنگ کلیه کمک می کند.

التهاب مثانه

التهاب مثانه یک علت شایع درد زیر شکم در زنان است. یکی از التهاب هایی مثانه ای که بر روی برخی از زنان تاثیر می گذارد، سیستیت بینابینی است. علائم دیگر این بیماری نیز عبارتند از:

  • نیاز مکرر به دفع ادرار
  • حجم کم ادرار
  • درد در زمان رابطه جنسی

عفونت دستگاه ادراری (UTI)

عفونت در دستگاه ادراری معمولا باعث ایجاد نوعی درد در ناحیه زیر شکم شما می شود. UTI بر زنان بیشتر از مردان تاثیر می گذارد و می تواند باعث ناراحتی شکمی به علت عفونت شود. با این حال، درد شکم تنها علامت عفونت ادراری نیست.

طبق نظر دکتر Traci Johnson، زنان بیشتر از مردان به این عفونت مبتلا می شوند، زیرا مجرای ادراری کوتاه تری دارند و باکتری ها به راحتی می توانند به واژن آن ها منتقل شوند. عفونت می تواند باعث ایجاد فشار در شکم و درد در ناحیه کمر نیز شود. معمولا ادرار ابری بوده و بوی بدی دارد. اگر عفونت به کلیه منتهی شود، ممکن است تب نیز وجود داشته باشد.

برای کمک به کاهش شانس ابتلا به UTI، باید مقدار زیادی آب بنوشید و همیشه بعد از استفاده از سرویس بهداشتی خود را از جلو به عقب خشک کنید. پزشکان کلینیک مایو می گویند که آب کمک می کند تا ادرار  رقیق شده و باکتری ها به طور طبیعی از بین بروند. استفاده از یک پد گرم روی شکم یک روش عالی برای از بین بردن درد عفونت ادراری است.

بیماری های دستگاه گوارش که باعث درد زیر شکم در زنان می شوند

  • سندرم روده تحریک پذیر (IBS)
  • دیورتیکولیت

علل جدی درد زیر شکم در زنان

  • حمله قلبی
  • آپاندیسیت

مشکلات عضلات و مشکلات مفصلی که باعث درد زیر شکم در زنان می شوند

  • آسیب یا کشیدگی عضلات
  • اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک
  • سیاتیک

در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر همراه با درد زیر شکم علائم زیر را دارید برای تشخیص باید سریع تر به پزشک مراجعه کنید:

  • درد زیر شکم که به طور ناگهانی شروع شده و یا به تدریج بدتر می شود.
  • ایجاد درد شکم پس از خوردن غذا
  • حامله هستید و درد های شدید شکم را همراه با خونریزی واژینال یا بدون آن دارید.
  • درد شکمی که باعث استفراغ یا مشکلات گوارشی (اسهال یا یبوست) می شود.
  • درد شدید شکمی را پس از وارد آمدن ضربه به معده احساس می کنید.
  • درد بیش از ۳ روز است که در بدن وجود دارد.
  • همراه با درد شکمی، درد قفسه سینه نیز وجود دارد.

روش های تشخیص درد زیر شکم در زنان

تست هایی که ممکن است به تشخیص علت این درد کمک کنند عبارتند از:

  • آزمایشات مربوط به زنان و زایمان: این آزمایشات می توانند شامل پاپ اسمیر و یا سونوگرافی از لگن باشند. آزمایش های ویژه خون نیز برای تشخیص سرطان تخمدان می توانند انجام شوند.
  • معاینه آندوسکوپی: اگر درد مربوط به کولون باشد، ممکن است معاینه روده انجام شود.
  • سی تی اسکن: این آزمایش یک اسکن توپوگرافی کامپیوتری است که می تواند ناهنجاری های شکمی را تشخیص دهد.
  • سونوگرافی: می تواند علل ادرار را بررسی کند.

راهنمایی هایی برای پیشگیری از درد زیر شکم در زنان

در حالی که بعضی از انواع درد زیر شکم از کنترل ما خارج هستند، اما ما توانایی جلوگیری از برخی علل ایجاد این درد را داریم. به عنوان مثال، اتخاذ سبک زندگی سالم که شامل رعایت رژیم غذایی مغذی و نوشیدن مقدار زیادی آب است می تواند از عفونت جلوگیری کند. این عادت ها همچنین می توانند یبوست را کنترل کنند. یبوست نیز یکی از علل درد زیر شکم در زنان است.

رعایت نکات مهم زیر نیز می تواند در این زمینه موثر باشد:

  • لباس زیر پنبه ای بپوشید.
  • از محصولات معطر در اطراف مهبل استفاده نکنید.
  • سعی کنید از آب لیمو و آب زنجبیل برای کنترل و جلوگیری از PMS و درد قاعدگی استفاده کنید.
  • داروهای ضد درد مصرف کنید.
عبداله رضوی

Sleep


خواب عبارت است ازعدم توانایی ارادی درکنترل محیط فیزیکی و کاهش یا فقدان سطح هوشیاری، تعلیق نسبی ادراکات حسی و غیرفعال شدن تقریباً تمام عضلات ارادی در زمان استراحت به‌طوری‌که فعالیت بدن و ذهن تغییر کرده و توهم‌های بینایی جایگزین تصاویر واضح واقعی بشوند. در بین پستانداران، پرندگان، ماهیان و دیگر جانوران مراحل خواب و بیداری وجود دارد. خواب برای سلامت و بازسازی سیستم اعصاب، سیستم ایمنی و سیستم عضلانی-اسکلتی انسان‌ها و جانوران اهمیت دارد.

زیست‌شناسی خواب

اختراع دستگاه نوار مغزی به دانشمندان اجازه داد تا به مطالعه خواب انسان، به روش‌هایی که پیش از آن ممکن نبود، بپردازند. در خلال دهه ۱۹۵۰ فردی به نام اوژن آسرینسکی که تازه از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده بود، از این وسیله برای کشف آنچه امروز خواب REM خوانده می‌شود استفاده کرد. مطالعات بیشتر بر روی خواب انسان نشان داده است که خواب از یک سری مراحل گذر می‌کند که الگوهای امواج مغزی در هر مرحله با یکدیگر متفاوتند.

خواب دارای دو نوع اصلی است:

  • خواب REM (حرکت سریع چشم) که خواب فعال یا خواب متناقض (paradoxical) نیز خوانده می‌شود.
  • خواب NREM (به انگلیسی: non-REM حرکت غیرسریع چشم) که خواب آرام نیز خوانده می‌شود.

شروع

در خلال نخستین مراحل خواب، ما هنوز نسبتاً بیدار و هشیار هستیم. مغز امواجی تولید می‌کند به نام امواج بتا که کوچک و سریع هستند. به مرور که مغز شروع به آرامش یافتن می‌کند، امواج کندتری به نام امواج آلفا متصاعد می‌شوند. در طول این مدّت و هنگامی که هنوز کاملاً به خواب نرفته‌ایم ممکن است احساس عجیب و کاملاً واضحی را تجربه کنیم که توهمات پیش خواب نامیده می‌شود. مثال‌های متداول و شایع این پدیده عبارتند از احساس افتادن (پرت شدن) یا شنیدن این که کسی نام شما را صدا می‌کند. رویداد بسیار شایع دیگری که در این دوره زمانی وجود دارد، پرش میوکلونیک است. اگر تا کنون، بدون هیچ دلیل مشخص و خاصی، ناگهان بدنتان تکان خورده یا پریده است این پدیده ظاهراً عجیب را تجربه کرده‌اید. در عالم واقع، این پرش‌های میوکلونیک بسیار شایعند.

اولین قسمت خواب non-REM است. خواب دیدن در خواب non-REM بسیار کم است و اگر هم خواب ببینیم آن را فراموش می‌کنیم. در این خواب ماهیچه‌ها بی‌حس نیستند. خواب non-REM شامل چهار مرحله می‌شود:

مرحلهٔ اول

مرحله ۱ شروع چرخه خواب و نسبتاً مرحله سبک و خفیفی از خواب است. مرحله ۱ را می‌توان به صورت دوره‌گذار بین بیداری و خواب در نظر گرفت. در مرحله ۱، مغز امواج تتا تولید می‌کند که امواجی با دامنه بلند و خیلی کند هستند. این مرحله از خواب، تنها مدّت زمانی کوتاه در حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه طول می‌کشد و اگر در این مرحله کسی را از خواب بیدار کنید احتمالاً به شما خواهد گفت که خواب نبوده‌است!

مرحلهٔ دوم

دومین مرحله خواب تقریباً ۲۰ دقیقه طول می‌کشد. مغز شروع به تولید امواج منظم و سریعی می‌کند که به نام دوک‌های خواب معروفند. دمای بدن شروع به کاهش و ضربان قلب شروع به کند شدن می‌کند. یک مرحلهٔ ناهشیار است که خواب رونده به راحتی بیدار می‌شود.

مراحل سوم و چهارم

این مراحل، عمیق‌ترین مراحل خواب NREM هستند. پس از این مرحله قسمت دوم خواب REM آغاز می‌شود. امواج مغزیِ عمیق و کند به نام امواج تتا و دلتا در خلال مراحل سوم و چهارم خواب، مشاهده می‌شوند. این مراحل دوره‌گذار بین خواب سبک و خواب بسیار عمیق هستند. در انتهای این مرحله انقباض اغلب عضلات از بین می‌رود و هوشیاری به نازل‌ترین سطح خود می‌رسد.

خواب REM در بزرگسالان حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد از کل خواب را تشکیل می‌دهد (حدود ۹۰ تا ۱۲۰ دقیقه در خوابِ شب). مقدار خواب REM در سنین مختلف متفاوت است. یک نوزاد بیشتر از ۸۰ درصد کل خوابش را در خواب REM است. رؤیا در مرحلهٔ REM رخ می‌دهد.

ضربان قلب و تنفس در خواب REM نامنظم است؛ مانند زمان بیداری. بزرگ شدن آلت جنسی مرد (NPT) در خواب REM رخ می‌دهد. پژوهش گران به فعالیت در ناحیه‌هایی از مغز که مربوط به کنترل بینایی، شنوایی، بویایی، لمسی و تعادل حرکات بدن می‌باشد پی برده‌اند. نکته قابل ذکر این است که فرایند خواب، این مراحل را به ترتیب پشت سر نمی‌گذارد. خواب از مرحله ۱ شروع می‌شود و سپس به مراحل ۲، ۳ و ۴ می‌رود. پس از مرحله ۴ و قبل از وارد شدن به مرحله ۵ یا همان خواب REM، مرحله ۳ و به دنبال آن مرحله ۲ خواب تکرار می‌شوند. پس از خاتمه خواب REM، بدن معمولاً به مرحله ۲ خواب بازمی‌گردد. در طول شب، خواب انسان تقریباً ۴ یا ۵ بار بین این مراحل می‌چرخد. ما به‌طور میانگین ۹۰ دقیقه پس از به خواب رفتن وارد مرحله ۵ یا خواب REM می‌شویم. نخستین چرخه خواب REM ممکن است تنها زمان کوتاهی به طول بینجامد امّا هر چرخه از چرخه قبل طولانی‌تر می‌شود به نحوی که خواب REM می‌تواند تا نزدیک به یک ساعت پایدار بماند.

خواب REM با کاهش سروتونین (Serotonin) در مغز همراه است؛ بنابراین خواب REM در افراد افسرده زودتر می‌رسد. سروتونین ماده‌ای است که در افراد افسرده کاهش یافته‌است.

تغییرات پیش از خواب

بعضی افراد به آسانی و به سرعت به خواب می‌روند و در برخی دیگر این امر تدریجی‌تر است. گروهی از افراد، حالت‌های حسی مختلفی تجربه می‌کنند یا دچار پرش اندام‌ها می‌شوند. پیش خواب شامل حالت‌هایی چون توهمات بینایی و شنوایی زودگذر یا تغییراتی در تصویر بدنی است که با احساس معلق بودن در فضا همراه است.

تغییرات در طول خواب

یکی از تغییرات در طول خواب بی حرکتی عمومی و شل شدن برخی ماهیچه‌هاست. در زمان خواب، انسان‌ها و حیوانات می‌توانند رؤیا ببینند. این رؤیاها بر اثر حرکات سریع چشم است. دست‌ها و پاها در زمان خواب حرکت می‌کنند. در خواب انسان‌ها معمولاً بین ۲۵ تا ۴۰ بار موقعیت خود را در طول شب تغییر می‌دهند. حرکات بدن در طول خواب ارتباطی با عمق خواب ندارد. در خواب جریان خون در ماهیچه‌ها کاهش می‌یابد، و بر جریان خون پوست افزوده می‌شود، پوست برافروخته می‌شود، و غدد عرقی پیوسته فعالیت می‌کنند. بدن در طول خواب حرارت را به سرعت از دست می‌دهد، تعداد ضربان‌های قلب و اندازه فشارخون کاهش می‌یابد، تنفس آهسته و عمیق‌تر می‌شود. شل شدن فک پایین، و ماهیچه‌های حلق سبب خرخر کردن می‌شود. در هنگام خواب ترشحات غدد بزاقی کاهش می‌یابد.

مدت زمان خواب

مدت زمان بیداری در شخص بالغ، معادل چهار برابر مدت زمان بیداری یک کودک است. نوزاد، به‌طور متوسط در ازای هر یک ساعت بیداری، دو ساعت را در خواب می‌گذراند، حال آن که فرد بالغ در همان زمان نیم ساعت در خواب است. خواب افراد بالای ۱۵ سال تا ۳۰ سال بین ۹ تا ۱۰ ساعت است.
عامل‌هایی مانند بی‌برنامگی، مصرف الکل، قهوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا، همچنین زنگ ساعت و نور خورشید می‌تواند ساعت زیستی انسان را به هم بریزد.

بنیاد ملی خواب آمریکا که یک مؤسسهٔ خیریه در ایالت ویرجینای آمریکا است، می‌گوید برای دانستن این‌که یک انسان چقدر در طول روز به خواب نیاز دارد باید به سبک زندگی او نگاه کرد. اما به‌طور کلی می‌توان اعداد زیر را پیشنهاد کرد:

  • نوزاد (تا ۳ ماه): در حالت ایده‌آل باید بین ۱۴ تا ۱۷ ساعت از هر شبانه‌روز را بخوابد، هرچند ممکن‌است ۱۱ تا ۱۳ ساعت هم کافی باشد. بهتر است خواب نوزاد بیش از ۱۹ ساعت نشود.
  • قنداقی (۴ تا ۱۱ ماه): میزان توصیه شده بین ۱۲ تا ۱۵ ساعت است. در کمترین حالت ۱۰ ساعت. بعد از سه ماهگی، خواب به‌هیچ‌وجه نباید از ۱۸ ساعت بیشتر شود.
  • نوپا (تا ۲ ساله): عدد پیشنهادی بین ۱۱ تا ۱۴ ساعت است، اما هر رقمی از ۹ تا ۱۶ ساعت قابل قبول است.
  • پیش‌دبستانی (۳ تا ۵ سال): متخصصان معتقدند ۱۰ تا ۱۳ ساعت خواب برای این گروه سنی عالی است. کمتر از ۸ یا بیشتر از ۱۴ ساعت مناسب نیست.
  • مدرسه‌رو (۶ تا ۱۳ سال): توصیه بنیاد خواب ملی آمریکا ۹ تا ۱۱ ساعت خواب در شبانه‌روز است. کمتر از ۷ یا بیشتر از ۱۲ ساعت خوب نیست.
  • نوجوان (۱۴ تا ۱۷ سال): خواب مناسب برای این گروه ۸ تا ۱۰ ساعت است. کمتر از ۷ و بیشتر از ۱۱ ساعت توصیه نمی‌شود.
  • جوان (۱۸ تا ۲۵ سال): برای این گروه ۷ ساعت خواب مناسب است. حد پایینی ۶ و حد بالایی ۱۱ ساعت پیشنهاد شده.
  • بزرگ‌سال (۲۶ تا ۶۴ سال): مثل گروه قبلی.
    بازنشسته (۶۵ سال به بالا): در این سن ۷ یا ۸ ساعت خواب در شبانه‌روز مناسب است. خواب نباید از ۵ ساعت کمتر یا از ۹ ساعت بیشتر شود.

خواب نیمروزی

مطالعه‌ای نشان داد که ۲۶ دقیقه خواب قیلوله کارایی را ۳۴ درصد و هوشیاری را ۵۴ درصد افزایش می‌دهد. همچنین شواهد دیگری نیز وجود دارد که بیانگر آن است ۲۰ تا ۳۰ دقیقه خواب نیمروزی بسیار مفید است.
جیم حورن، مدیر شورای پژوهش خواب در بریتانیا می‌گوید این کمی طولانی است و این خطر را دارد که شما به خواب عمیقی بروید. وی توصیه می‌کند که خواب قیلوله با قهوه ترکیب شود تا ظرف ۲۰ دقیقه کافئین شما را سر حال کند. به گفته آقای حورن، احتمالاً ۱۵ دقیقه کافی است، چون اگر شما بیش از ۲۰ دقیقه بخوابید این خطر هست که به خواب عمیقی بروید و وقتی بیدار می‌شوید بسیار گیج‌تر باشید.
لیندا واسمر اندروز که نویسنده مسائل بهداشتی در ایالت نیومکزیکو است می‌گوید ۲۶ دقیقه طولانی است و خواب نیمروزی باید حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه باشد. او می‌گوید زمان این خواب نیز مهم است. اگر زود بخوابید بدن شما آماده نیست و اگر دیر بخوابید، ممکن است شب نتوانید براحتی به خواب بروید. به گفته خانم اندروز بعد از ظهرها بین ساعت ۱ تا ۳ که انرژی بدن پس از صرف نهار کمی افت می‌کند، بهترین موقع است.

نیاز به خواب بیشتر علت ژنتیکی دارد

پژوهشگران کشف کرده‌اند که تمایل بعضی افراد به خواب بیشتر به عوامل ژنتیکی بستگی دارد و وجود ژن موسوم به ABCC9 در آنان باعث می‌شود تا در مقایسه با سایرین، به حدود ۳۰ دقیقه خواب بیشتر در هر شبانه‌روز نیاز داشته‌باشند و این میزان با تغییر فصول و طول شب و روز تغییری نمی‌کند.
این تحقیقات در اروپا انجام شده‌است و نتیجه آن نشان می‌دهد که حدود یک پنجم از جمعیت این قاره حاملان این ژن هستند.
محققان آلمانی و بریتانیایی این کشف را مهم دانسته‌اند زیرا عارضه کم خوابی در مبتلایان به انواعی از بیماری‌ها از جمله امراض قلبی و چاقی دیده می‌شود.

خواب بیشتر و بهبود عملکرد ورزشکاران

مطالعه در تأیید اهمیت خواب برای سلامتی منتشر شده‌است. مطالعه تازه که نتایج آن در نشریه «خواب» منتشر شده حاکیست که خواب بیشتر به‌طور قابل توجهی عملکرد جسمی را بهبود می‌بخشد.
در این مطالعه از اعضای تیم بسکتبال مردان دانشگاه آمریکایی استنفورد خواسته شد برای تقریباً شش هفته شبی ۱۰ ساعت بخوابند. محققان از بازیکنان خواستند برای دو تا چهار هفته برنامه عادی شبانه یعنی شش تا نه ساعت خواب را حفظ کنند و بعد برای پنج تا هفت هفته بعدی هر شب ۱۰ ساعت بخوابند. در جریان این مطالعه، بازیکنان از نوشیدن قهوه و الکل خودداری کردند. همچنین از آن‌ها خواسته شد هر گاه نتوانستند مثلاً به علت سفر، شب ده ساعت بخوابند، در طول روز وقتی را صرف چرت زدن کنند.
این مطالعه دریافت که خواب اضافه بر سرعت دو ورزشکاران می‌افزاید و دقت شوت آن‌ها را ۹٪ بالا می‌برد.
ورزشکاران همچنین گفتند که عملکردشان در جریان بازی‌های رقابتی بهتر شده‌است. همچنین این مطالعه نشان داد که مهم است خواب در دراز مدت در اولویت قرار گیرد و نه فقط در شب قبل از مسابقه.

این یافته‌ها احتمالاً در مورد ورزشکاران غیرحرفه‌ای و همچنین کسانی که در مدارس یا سطوح بالاتر رقابت می‌کنند نیز صادق است. خوابیدن به اندازه کافی فعالیت مثبتی است که کمک می‌کند در همه جنبه‌های زندگی بهتر عمل کنید.

محرومیت از خواب

بیش‌ترین مدت بی خوابی انسان‌ها در جهان، ۳۳ سال معادل ۱۱۷۰۰ شب بوده‌است.[نیازمند منبع] جز این مورد استثنایی، هیچ شخص دیگری نتوانسته بیش از یازده روز را بدون خواب سپری کند. افرادی که از خواب محروم می‌مانند، دچار افسردگی می‌شوند. این افراد، هوشیاری‌شان را از دست می‌دهند و دچار توهم می‌شوند. حالت چهره شخص بی خواب، کشیده و بی حرکت می‌شود، ابروها چین می‌خورد، شخص با زحمت زیاد چشمانش را باز نگاه می‌دارد و دچار هذیان می‌شود. محرومیت از رؤیا، اغلب به پرخاشگری، بیمناکی، یا افسردگی منجر می‌شود.

خواب ناکافی ریتم طبیعی بدن را برهم می‌زند و این باعث می‌شود توانایی مغز برای یادگیری اطلاعات تازه کاهش یابد.

بی‌خوابی و روابط عاطفی

بنیاد سلامت روانی در بریتانیا بی‌خوابی را با ایجاد مشکل در روابط عاطفی، خستگی‌پذیری بالا و فقدان تمرکز فکری مرتبط دانسته‌است. پیش از این محققان از ارتباط بی خوابی با افسردگی، ضعف ایمنی بدن و بیماری قلبی خبر داده بودند.

گزارش بنیاد سلامت روانی نشان می‌دهد که احتمال برخورد مبتلایان به بی‌خوابی با مشکل در روابط عاطفی چهار برابر بیشتر از سایر افراد است. این گزارش می‌افزاید این افراد سه برابر بیشتر از دیگران دچار افسردگی و فقدان تمرکز ذهنی می‌شوند.

خواب بریده بریده به حافظه لطمه می‌زند

تحقیقاتی که بر روی موشها انجام‌گرفته، نشان می‌دهد که خوابی که پیوسته نباشد مانع به‌وجود آمدن حافظه می‌شود.
دانشگاه استنفورد در تحقیقاتی که در این زمینه انجام داد، متوجه شد که خواب مقطع موجب می‌شود که حیوانات در شناسایی اشیایی که با آن‌ها از قبل آشنا بوده‌اند، دچار مشکل بشوند.
یک متخصص خواب در بریتانیا می‌گوید که مغز در دوران خواب عمیق، وقایع روز را بررسی می‌کند و تصمیم می‌گیرد که چه خاطره‌هایی از این وقایع را به حافظه خود بسپارد. این تحقیق بر روی موش‌هایی انجام گرفت که خوابشان مختل شده‌بود، اما مدت خواب یا کیفیت خواب آن‌ها با موش‌های دیگر تفاوتی نداشت. محققان برای این آزمایش سلولهایی را انتخاب کردند که در تغییر از حالت خواب به بیداری و بالعکس، نقش مهمی بازی می‌کنند.
محققانی که نتیجه تحقیق خود را در نشریه علمی یاد شده منتشر کرده‌اند، می‌گویند: «بیماری‌های ناشی از مشکلات آسیب شناختی، مانند آلزایمر، که حافظه بیمار را تحت تأثیر قرار می‌دهد، پیش از همه روی عواملی مانند خواب بیمار اثر می‌گذارند.» این محققان اضافه می‌کنند: «ما به این نتیجه رسیده‌ایم که صرف نظر از طول مدت، کیفیت یا عمق خواب، آنچه که برای انسجام حافظه لازم است دست‌کم، یک واحد خواب بدون وقفه است.»

تأثیر خواب خوب بر زیبایی

پژوهشگران سوئدی ثابت کرده‌اند این باور دیرینه که خواب خوب انسان را زیباتر می‌کند، صحت دارد. به این ترتیب کسانی که برای مدتی طولانی بی‌خوابی می‌کشند، کمتر جذاب و سالم به نظر می‌رسند. از چهره داوطلبانی که در این تحقیقات شرکت کردند دو بار عکس گرفته‌شد. یک بار بعد از هشت ساعت خواب مستمر و یک بار بعد از سی و یک ساعت بی‌خوابی. بعد از افرادی دیگر خواسته شد که عکسها را مشاهده کنند و نظرشان را بگویند. مشاهده گران بدون اطلاع قبلی از تفاوت زمان عکس برداری به این نتیجه رسیدند که در عکس‌هایی که بعد از بی‌خوابی گرفته شده، داوطلبان کمتر جذاب به نظر می‌رسند.

اختلالات خواب

اختلالات خواب در انسان‌ها عبارت‌اند از: خرخر، کم‌خوابی، پرخوابی، خوابگردی، فلج خواب، کابوس، هراس شبانه، خواب‌ترسی، دندان قرچه، شب‌ادراری و خواب‌های تجزیه‌ای. علاوه بر این‌ها، خواب می‌تواند با آشفتگی‌های ادراکی هنگام به خواب رفتن و بیدار شدن همراه باشد که آن را به ترتیب پیش خواب و پس خواب می‌نامند. این حالت‌ها بر اختلال در تصاویر، صداها و عواطف مشتمل است. این گونه اختلالات معمولاً در رشته خواب‌شناسی یا روان‌شناسی خواب، بررسی می‌شود.

به سختی به خواب رفتن، خواب گسسته و ناکافی، همه از انواع بی‌خوابی هستند که گمان می‌رود از هر سه نفر در بریتانیا یک نفر به آن دچار است. بی‌خوابی می‌تواند نتیجه مشکلات روحی همچون افسردگی، اضطراب و اسکیزوفرنی نیز باشد. بیماری‌های قلبی، آلزایمر و اختلالات هورمونی نیز از عوامل دیگری هستند که می‌توانند خواب طبیعی را مختل کنند.

سندروم (نشانگان) پاهای بیقرار و اختلال حرکت دوره‌ای دست و پا

کسانی که دچار این وضعیت‌ها باشند، به دلیل حرکت‌های پا (و در موارد کمتری، بازو) از خواب می‌پرند و به دلیل کمبود خواب، خسته و تحریک‌پذیر باقی می‌مانند. در اختلال حرکت دوره‌ای دست و پا (PLMD)، این گونه حرکت‌ها غیرارادی است و فرد کنترلی بر روی آن‌ها ندارد و غالباً از آن‌ها آگاه نیست. امّا در سندروم (نشانگان) پاهای بیقرار (RLS)، فرد نوعی حس فیزیکی، مثل خارش، سوزش یا جزجز در پاهای خود دارد. تنها راهی که فرد می‌تواند از این حس‌های مزاحم خلاصی یابد با حرکت دادن پاها (و در موارد اندکی، بازوها) است. پزشکان می‌توانند PLMD و RLS را درمان کنند. RLS معمولاً با رفع کمبود آهن در بدن از بین می‌رود. در بعضی موارد نیز به نوع دیگری از دارو درمانی نیاز می‌باشد.

آپنه بازدارنده خواب

این اختلال خواب باعث می‌شود که فرد در حین خواب موقتاً (بیش از ۱۰ ثانیه) جریان تنفسش قطع گردد. یکی از دلایل شایع آپنه بازدارنده خواب، بزرگ شدن لوزه‌ها یا ورم لوزه‌هاست (بافت‌هایی که در مجرای ارتباط دهنده بینی و حلق قرار دارند) داشتن اضافه وزن یا چاقی نیز می‌تواند باعث این نوع اختلال خواب گردد.

کسانی که دچار آپنه بازدارنده خواب هستند معمولاً خروپف می‌کنند، مشکل تنفسی دارند و در طول خواب به شدّت عرق می‌کنند. به دلیل آن که این اختلال، مانع از خواب مداوم و کافی است، فردی که دچار آن باشد در طول روز به شدّت احساس خواب آلودگی و تحریک‌پذیری می‌کند. کسانی که نشانه‌های آپنه بازدارنده خواب، مثل خروپف بلند یا خواب آلودگی فزاینده در طول روز، داشته باشند باید توسط پزشک مورد معاینه و درمان قرار گیرند.

برگشت (ریفلاکس)

بعضی افراد به بیماری برگشت اسید معده به مری (GERD) مبتلا هستند. این بیماری باعث نوعی حس سوزش و ناراحتی در بیمار می‌گردد که به «سوزش سر دل» یا ترش کردگی معروف است. عوارض GERD هنگامی که فرد دراز کشیده باشد ممکن است بدتر شود. حتی چنانچه فرد متوجه احساس سوزش سر دل به هنگام خواب نشود امّا ناراحتی‌هایی که توسط این بیماری ایجاد می‌شود می‌تواند با چرخه خواب تداخل نماید.

کابوس

اغلب نوجوانان گاهی اوقات در خواب دچار کابوس می‌شوند امّا اگر تعداد دفعات کابوس دیدن زیاد باشد می‌تواند الگوهای خواب را به هم زند زیرا معمولاً باعث از خواب پریدن می‌گردد. برخی چیزها می‌تواند کابوس دیدن در خواب را تشدید کند که از آن جمله می‌توان به مصرف برخی داروها، الکل و مواد مخدّر اشاره کرد؛ و البته محرومیت از خواب کافی نیز خود می‌تواند عامل مهمی برای کابوس دیدن باشد. امّا شایع‌ترین عامل کابوس‌های شبانه، استرس یا اضطراب است. اگر کابوس‌ها شبانه با خواب شما تداخل دارد بهتر است با یک پزشک، روان‌درمانگر یا مشاور صحبت کنید.

راه رفتن در خواب

راه رفتن در خواب معمولاً برای نوجوانان به ندرت اتفاق می‌افتد. اغلب کسانی که در خواب راه می‌روند را کودکان تشکیل می‌دهند. راه رفتن در خواب ممکن است زمینه خانوادگی داشته باشد. این پدیده غالباً هنگامی که فرد بیمار است، تب دارد، خواب کافی نداشته یا استرس داشته باشد روی می‌دهد.

از آنجا که راه رفتن در خواب معمولاً برای یک فرد زیاد اتفاق نمی‌افتد، غالباً به عنوان یک مشکل جدّی در نظر گرفته نمی‌شود. کسانی که در خواب راه می‌روند معمولاً خودشان به بستر بازمی‌گردند و معمولاً راه رفتن خود در خواب را به یاد نمی‌آورند. راه رفتن در خواب غالباً در خلال مراحل عمیق خواب، بین مراحل ۳ و۴ چرخه خواب، صورت می‌گیرد. گاهی اوقات، این گونه افراد به کمک برای باز کردن راه (کنار گذاشتن موانع) و بازگشتن به بستر نیازمند خواهند بود. نکته قابل توجه این است که بیدار کردن کسی که در حال راه‌روی در خواب است باعث ترساندن او می‌شود؛ بنابراین بهتر است این افراد را به آرامی به سمت بستر هدایت کرد.

کیفیت خواب با افزایش سن بهبود می‌یابد

محققان آمریکایی می‌گویند این باور که افراد پیرتر بدتر می‌خوابند ممکن‌است غلط باشد و به گفته آن‌ها واقعیت ممکن‌است عکس این باشد. بررسی بیش از ۱۵۰ هزار نفر از طریق پرسش تلفنی نشان داد که به غیر از یک دوره کوتاه در دهه پنجم عمر - از ۴۰ تا ۵۰ سالگی - کیفیت خواب با بالا رفتن سن بهتر می‌شود.
این مطالعه که نتایج آن در نشریه «اسلیپ» چاپ شده حاکیست که افراد ۸۰ تا ۹۰ ساله بهترین کیفیت خواب را گزارش کردند. محققان دریافتند که گلایه از بدخوابی با افزایش سن کاهش می‌یابد و کمترین شکایات از افراد بالای ۷۰ سال شنیده می‌شد. تنها استثنا در این روند مربوط به میانسالان بود که کیفیت خواب آن‌ها افت می‌کرد.
این احتمال وجود دارد که افراد مسن تر بدتر می‌خوابند اما احساس بهتری دربارهٔ آن دارند.

ساعت زیستی

تمام موجودات زنده دارای یک سازوکار زمان‌سنجی یا «ساعت» هستند که دوره‌های فعالیت و استراحت آن‌ها را کنترل می‌کند. این ساعت‌ها که به نام «چرخه‌های زیستی» خوانده می‌شوند، به دوره فرایندهای فیزیولوژیک و بیولوژیکی که در یک جدول زمانی تقریباً ۲۴ ساعته نوسان دارند، اشاره می‌کنند. شما احتمالاً خودتان نیز متوجه این تغییرات در بدن خود شده‌اید، احساس انرژی و هوشیاری بیشتر در طول روز و خستگی و کمبود انرژی در ساعات شب.

با وجودی که بسیاری از افراد به چرخه‌های زیستی به صورت یک فرایند منفرد می‌نگرند، امّا در واقع تعدادی ساعت مختلف در بدن وجود دارد که در طول روز نوسان می‌کنند. برای مثال، هوشیاری ذهنی دو نوبت در روز در ساعت‌های ۹ صبح و ۹ شب به نقطه اوج می‌رسد در حالی که این زمان‌ها برای قدرت بدنی ۱۱ صبح و ۷ بعدازظهر است.

خوشه نازکی از حدود ۲۰ هزار نورون در هیپوتالاموس، چرخه‌های زیستی بدن شما را کنترل می‌کند. این مرکز کنترل که به نام هسته فوق کیاسمائی (SCN) شناخته می‌شود، به عنوان مسئول تنظیم ضربان درونی بدن شما عمل می‌کند. هر چند سازوکار دقیق چگونگی عملکرد این فرایند هنوز روشن نیست، امّا نشانه‌های محیطی اهمیت دارند. تأثیر نور خورشید در زمانبندی خواب-بیداری روزانه شاید از همه چیز واضح‌تر باشد. هنگامی که از نور خورشید در ساعات پایانی روز کاسته می‌شود، سیستم بینایی به هسته فوق کیاسمائی علامت می‌فرستد. سپس SCN به غدّه صنوبری مغز علامت می‌دهد که تولید هورمون ملاتونین را افزایش دهد. این افزایش هورمون به کاهش فعالیت و احساس خواب آلودگی در شما کمک می‌کند.

پژوهش‌های بسیاری در مورد این مسئله صورت گرفته‌است که هنگامی که الگوهای طبیعی نور خورشید دچار وقفه شوند چه اتفاقی برای چرخه‌های زیستی می‌افتد. پژوهش‌های بالینی نشان داده‌اند که افرادی که به‌طور مادرزادی نابینا هستند به دلیل فقدان کامل نور محیطی، معمولاً در چرخه خواب-بیداری خود دچار مشکل می‌باشند. همچنین کسانی که شب کاری می‌کنند یا زیاد مسافرت می‌کنند نیز با اختلالاتی در چرخه‌های زیستی خود روبرو هستند. در برخی مطالعاتی که در زمینه چرخه‌های زیستی به عمل آمده، عده‌ای را برای چند هفته یا حتی چند ماه در واحدهای زیرزمینی نگاه داشته‌اند و متوجه شده‌اند که چرخه‌های زیستی این افراد به دلیل محرومیت از نور طبیعی، شروع به تغییر از ۲۴ ساعت به ۲۵ ساعت نموده‌است.

نظریه‌های خواب

به خواب رفتن انسان‌ها از زمان فلاسفه قدیم یونان موضوع تفکر و بررسی بوده‌است امّا تنها چند سالی است که پژوهشگران توانسته‌اند به راه‌هایی برای مطالعه این پدیده به شیوه‌ای سیستماتیک و عینی دست یابند. پیدایش فناوری‌های جدید مانند دستگاه نوار مغزی، دانشمندان را قادر ساخته است که الگوهای الکتریکی و فعالیت‌های مغز انسان در حال خواب را زیر نظر بگیرند. با وجودی که اکنون بررسی خواب و پدیده‌های مرتبط به آن امکانپذیر گشته است امّا همه پژوهشگران بر سر این که «چرا ما می‌خوابیم» اتفاق نظر ندارند. چند نظریه مختلف برای توضیح ضرورت خوابیدن و نیز عملکردها و هدف‌های آن ارائه شده‌است.

نظریه جبران و ترمیم

بر اساس نظریه جبران و ترمیم، خوابیدن برای تجدید قوا و احیای فرایندهای فیزیولوژیک که بدن و ذهن را سالم نگه می‌دارند و باعث عملکرد مناسب آن‌ها می‌شوند ضرورت اساسی دارد. بر طبق این نظریه، خواب NREM (مرحله خواب آرام که به نام حرکت غیرسریع چشم خوانده می‌شود) برای بازسازی و ترمیم فعالیت‌های فیزیولوژیک اهمیت دارد در حالی که خواب REM (مرحله پنجم خواب که به نام حرکت سریع چشم خوانده می‌شود) برای بازسازی فعالیت‌های ذهنی است. پشتیبان این نظریه، پژوهش‌هایی است که نشان می‌دهد دوره‌های خواب REM پس از مدتی کم‌خوابی و فعالیت جسمی شدید، افزایش می‌یابد. بدن در هنگام خواب، سرعت تقسیم سلولی و ترکیب پروتئینی را افزایش می‌دهد و این پدیده نیز به نوبه خود پشتیبان نظریه جبران و ترمیم به هنگام خواب است.

نظریه تکاملی

بنابر نظریه تکاملی که به نام نظریه انطباقی خواب نیز خوانده می‌شود، دوره‌های فعالیت و سکون به عنوان وسیله‌ای برای ذخیره انرژی در سیر تکاملی به وجود آمده‌اند. براساس این نظریه، تمام موجودات زنده در زمان‌هایی که بیداری و هشیاری برای آن‌ها خطرناک و مخاطره‌آمیز بوده‌است خود را با خوابیدن انطباق داده‌اند. پشتیبان این نظریه، پژوهش‌های تطبیقی است که بر روی حیوانات مختلف صورت گرفته‌است. حیواناتی که شکارچیان طبیعی کمتری دارند، مانند خرس‌ها و شیرها، معمولاً روزانه بین ۱۲ تا ۱۵ ساعت می‌خوابند. امّا حیواناتی که شکارچیان طبیعی زیادی دارند، دارای دوره‌های خواب کوتاهی هستند و معمولاً روزانه بیش از ۴ تا ۵ ساعت نمی‌خوابند.

نظریه تحکیم اطلاعات

نظریه تحکیم اطلاعات بر پایه پژوهش‌های شناختی است و می‌گوید انسان‌ها برای پردازش اطلاعاتی که در طول روز به دست آورده‌اند می‌خوابند. بر اساس این نظریه، علاوه بر پردازش اطلاعات کسب شده در طول روز، خوابیدن به مغز اجازه می‌دهد که خود را برای روز بعد آماده کند. برخی پژوهش‌ها همچنین نشان داده است که خواب به تحکیم و پیوند دادن چیزهایی که در طول روز فرا گرفته‌ایم و قرار دادن آن‌ها در حافظه دراز مدّت کمک می‌کند. پشتیبان این نظریه، مطالعاتی است که نشان می‌دهد کم خوابی، تأثیر جدّی بر روی توانایی به یادآوری اطلاعات دارد.

در حالی که پژوهش‌ها و شواهدی برای پشتیبانی از نظریه‌های مختلف خواب وجود دارد، هنوز هیچ پشتیبان روشن و قاطعی برای هیچ‌یک از نظریه‌ها به دست نیامده است. هر کدام از این نظریه‌ها ممکن است برای تشریح و توضیح این که «چرا ما می‌خوابیم» به کار روند. خوابیدن بر روی بسیاری از فرایندهای فیزیولوژیک تأثیر می‌گذارد؛ بنابراین احتمال زیادی دارد که خوابیدن به دلایل و منظورهای مختلف و متعددی باشد.

اخیراً پژوهشگران توانسته‌اند در خصوص رویاهای غیرمعقول در خواب(Cluttered sleeps) نتایجی به دست آورند.

افکار نیمه تمام و سطحی و جرقه‌های ذهنی در طول روز مسیرها و راه‌های حل افکار را در مغز پیشانی (لوب پیشانی) باز گذاشته و راه حل‌ها و چاره جویی‌های به ثمر ننشسته در مغز که با تصویر ذهنی ما از افکارمان مرتبط است در ضمیر نیمه آگاه ما که مسئول افکار منفی یا مثبت در ذهن ماست نقش می‌بندد. حال اگر افکار ما در طول روز به افکار منفی و نگران گرایش داشته باشد، ضمیر ناخودآگاه ما در خواب، افکار نیمه تمام ما را به سمت و سویی هدایت می‌کند که ضمیر نیمه آگاه ما در طول روز تجربه کرده‌است. علت خواب‌های پریشان و غیرمعقول ما در خواب بیشتر تابع همین موضوع است.

عبداله رضوی
 بیماری سلیاک(Coeliac disease):

"بیماری سلیاک" یا "اسپیروی سلیاک" یک بیماری خودایمنی روده ی باریک می باشد، که زمینه ژنتیکی دارد. در این بیماری پرزهای روده باریک آسب دیده و در جذب مواد اختلال ایجاد می شود. در صورتی که بیمار مبتلا به سلیاک پروتئینی از دسته "گلوتن" را مصرف کند، دچار علائم عدم تحمل خواهد شد.

گلوتن در برخی غلات مانند گندم، جو و چاودار وجود دارد.

ورود گلوتن به مجاورت پرزهای روده  ی باریک موجب پاسخ سیستم ایمنی می شود، و واکنش التهابی ایجاد شد موجب تحلیل پرزهای روده ی باریک(Villous atrophy) و کاهش فعالیت آنزیم های روده می شود.

این بیماری در دوهفتگی تا یکسالگی نوزاد خودش رو نشون میده و زمانی علائم مشهود خواهد بود که نوزاد شروع به خوردن غذاهای حاوی گلوتِن کند.

علائم: اسهال، نفخ، کاهش وزن، خستگی، اختلال در رشد کودک، آتروفی(تحلیل رفتگی پوست یا بافت)، ضعف عضلانی، کم خونی، آمنوره در بزرگسالان(عدم خونریزی در زمان قاعدگی زنان)، پیلور(اسفنگتری که معده را به دوازدهه متصل می کند)، اکیموز(کبودی و خون مرده گی)، پِتِشی(نوعی هماتوم*) به دنبال کمبود ویتامین K و اِدِم(وَرَم)

نکته: برخی افراد بزرگسال علائم خاصی ندارند و فقط مبتلا به خستگی و کم خونی هستند(به خاطر اینکه قسمتی سالم از روده ی باریک به کار خود ادامه می دهد.

درمان و مراقبت:

1- رژیم فاقد گلوتن(تا پایان عمر) زیر نظر متخصص تغذیه

2- تجویز آهن و اسیدفولیک برای جبران کم خونی

3- تجویز داروهای کورتیزونی برای کاهش پاسخ التهابی بدن


 * هماتوم: جمع شدن خون در بخشی از بدن، ولی بیرون از رگهای خونی را گویند.

عبداله رضوی

سلام دوستان

امیدوارم حالتون خوب باشه

امروز میخوام یک بیماری رو براتون معرفی کنم به نام "بیماری زیکا"، که توسط ویروس زیکا ایجاد میشه

این بیماری یک بیماری منتقله توسط بندپایان هست که توسط پشه مصری(Aedes aegypti) منتقل می شود. همچنین این پشه می تواند بیماری تب زرد را نیز منتقل کند.

جدیداً محققین مواردی را کشف کرده اند که ممکن است منجر به معرفی پشه ببر آسیایی(Aedes albopictus) به عنوان ناقل درجه دو بیماری زیکا شود

علائم بالینی: ممکن است فقط حدود 20% از افراد علائم بیماری را نشان دهند! علائم می تواند شامل جوش های خارش دار، درد مفاصل و التهاب چشم ها باشد.

نکته مهم عوارض این بیماری در تولد نوزادان میکروسفالی مادران مبتلا به این بیماری می باشد!

راه های پیشگیری: بهترین کار اینه که تمام کارهایی که می شود انجام داد تا از گزش پشه ها در امان بمانید، را انجام دهید. البته بهسازی محیط هم خیلی مهمه، یعنی رعایت بهداشت فردی و اجتماعی...

نکته: البته نگران نباشید ناقل این بیماری در ایران بسیار کم یاب می باشد

عبداله رضوی